Scandal Y tế mới: Hàng vạn bệnh nhân bị 'bỏ sót'
Trên năm mươi nghìn bệnh nhân đái tháo đường và tiền đái tháo đường bị “bỏ sót” không được chẩn đoán và hàng triệu tài liệu truyền thông có nội dung sai được “nhân bản” trên toàn quốc.
Ngân sách nhà nước đã phải chi một khoản rất lớn để sàng lọc phát hiện sớm bệnh đái tháo đường vì sức khỏe nhân dân. Nhưng số tiền hàng chục tỷ đồng có nguy cơ bị lãng phí khi hàng vạn người bị bỏ quên, trong khi đó nhiều tỷ đồng khác dành cho việc tuyên truyền tới nhân dân lại gây hậu quả nghiêm trọng với những sai sót khác về chuyên môn và ý thức chính trị. Vì sao lại xảy ra chuyện này?
Đái tháo đường là một dịch bệnh có ảnh hưởng rất lớn đối với sức khỏe và sự phát triển kinh tế xã hội. Bệnh đái tháo đường thường phát triển âm thầm và gây nhiều biến chứng nguy hiểm như suy thận, mù lòa, biến chứng thần kinh, biến chứng tim mạch, đột quỵ,...
Phát hiện sớm người bệnh đái tháo đường và tiền đái tháo đường để điều trị, phòng bệnh sẽ làm chậm xuất hiện, ngăn chặn biến chứng, giảm tỷ lệ mắc bệnh.
Theo báo cáo của Trung tâm đào tạo và chỉ đạo tuyến (TT ĐT&CĐT), tỷ lệ đái tháo đường ở đối tượng bình thường tuổi từ 45 đến 69 là 7,8%, tỷ lệ tiền đái tháo đường ở đối tượng này là 38,9% (điều tra 2008 – Báo cáo của TT ĐT&CĐT).
Tiền tỷ và số phận 50 nghìn người bệnh
Xác định được tầm quan trọng của hoạt động sàng lọc phát hiện sớm bệnh đái tháo đường và tiền đái tháo đường, hàng năm nhà nước đã dành ra một khoản ngân sách lớn cho hoạt động này, trong năm 2013 ngân sách dành cho hoạt động này gần 13 tỷ đồng.
TT ĐT&CĐT của Bệnh viện Nội tiết T. Ư chịu trách nhiệm lập kế hoạch ngân sách, xây dựng kinh phí sàng lọc, hướng dẫn kỹ thuật và giám sát. Địa phương chịu trách nhiệm triển khai hoạt động sàng lọc tại thực địa.
Báo cáo của 42 tỉnh/thành phố trong tổng số 63 tỉnh/thành phố triển khai hoạt động sàng lọc năm 2012, trong số 162.831 đối tượng có nguy cơ cao bị đái tháo đường được tiến hành sàng lọc, chỉ phát hiện được 5,8% người bị bệnh đái tháo đường, 14,9% người bị tiền đái tháo đường (Báo cáo của TT ĐT&CĐT).
Như vậy, nếu đem số người bệnh được phát hiện trong chương trình sàng lọc so với tỷ lệ mắc bệnh chung thì chỉ tính riêng năm 2012, chương trình sàng lọc đã “bỏ sót” ít nhất hơn 3.000 bệnh nhân đái tháo đường và gần 50.000 người tiền đái tháo đường không được chẩn đoán.
Con số bệnh nhân bị “bỏ sót” không được chẩn đoán kịp thời còn lớn hơn rất nhiều nếu biết từ 2009 – 2012 TT ĐT&CĐT đã triển khai sàng lọc gần 700.000 người có nguy cơ cao với tỷ lệ bệnh phát hiện liên tục thấp nhưng không hề có có biện pháp khắc phục, chấn chỉnh.
Do TT ĐT&CĐT đã hướng dẫn sai, hay thiếu kiểm tra, giám sát, hay còn những nguyên nhân nào khác,... chương trình sàng lọc bệnh đái tháo đường đã bỏ sót hàng vạn người bệnh?
Sai sót trong chuyên môn của TT ĐT&CĐT không chỉ gây lãng phí hàng chục tỷ đồng của nhà nước đầu tư cho hoạt động này mà quan trọng hơn đó là chương trình đã làm ảnh hưởng đến sức khỏe những người bệnh bị “bỏ sót” không được chẩn đoán vì những người bệnh này đã yên tâm mình không bị bệnh, sinh hoạt ăn uống thoải mái hơn và sẽ đối diện với nhiều biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường.
